Erfgoedpluim voor Spyckergoed

Gepubliceerd op vrijdag 16 december 2022 10.29 u.
Met de Erfgoedpluim wil het gemeentebestuur van De Haan jaarlijks voorbeeldige restauraties van waardevolle historische panden in de kijker zetten. Dit jaar werd de vierde Erfgoedpluim uitgereikt aan hoeve Spyckergoed in Klemskerke.

Hoeve Spyckergoed is een van de oudste hoeves in Klemskerke. Ze werd in de 14de eeuw gebouwd als schaaphofstede voor de Sint-Bertijnsabdij bij Saint-Omer. Later werd de hoeve eigendom van het bisdom van Brugge en in de 16de eeuw deed ze dienst als molenaarshoeve van de tegenoverliggende Spyckermolen. Nadien kwam de hoeve in handen van enkele adellijke families, maar sinds 2015 is ze eigendom van de huidige eigenaars, de heer en mevrouw Eggert-Lambein.

Hoeve Spyckergoed is geen beschermd monument, maar is wel opgenomen in de inventaris van het bouwkundig erfgoed. De hoeve werd van 2016 tot 2019 volledig gerenoveerd, waarbij zoveel mogelijk rekening werd gehouden met het originele, historische karakter van de hoeve.

Voor deze restauratie ontvangt de eigenaar nu dus de ‘Erfgoedpluim’ van de gemeente. Met deze ‘pluim’ wil de gemeente voorbeeldige restauraties van waardevolle historische panden in de kijker zetten en de eigenaars die hun erfgoedpand volgens de regels van de kunst hebben gerestaureerd, een schouderklopje geven.

De Erfgoedpluim wordt uitgereikt op basis van de volgende criteria: het behoud van de erfgoedwaarden en de authenticiteit, het vakmanschap en de kwaliteit van de renovatie en de impact op de omgeving (zowel ruimtelijk als maatschappelijk). Hoeve Spyckergoed scoorde overal hoog.

Het is een mooi voorbeeld van een polderhoeve. Naast kerken, watertorens en molens zijn ook hoeves een belangrijk herkenningspunt in het landschap. Ze vertellen over de evolutie van het landschap of over oude gebruiken. Daarom is het belangrijk dat ook deze interessante plekken bewaard blijven.

Deze boerderij werd op een duurzame manier verbouwd tot een functionele en duurzame woning. Heel wat traditionele architecturale elementen zijn bewaard gebleven, zoals onder meer de witgeschilderde baksteenbouw, de traditionele Vlaamse dakpannen, de smeedijzeren muurankers en de opslagkelder met rondbooggewelf. Bij bepaalde gevels zie je ook nog de verschillende bouwfasen die de hoeve doorheen de eeuwen doormaakte.

Tijdens de verbouwingswerken trof de eigenaar in de woonkamer trouwens een authentieke bakstenen vloer aan, die na archeologisch onderzoek van het Agentschap Onroerend Erfgoed uit de 14de eeuw blijkt te dateren. Een stuk van deze vloer wordt er nu bewaard onder een beloopbare glazen vloerplaat.

Geschiedenis van Hoeve Spyckergoed

Hoeve Spyckergoed is een van de oudste hoeves in Klemskerke. Ze was eeuwenlang in het bezit van de Sint-Bertijnsabdij bij Saint-Omer, die nauwe banden onderhield met de graven van Vlaanderen. Vermoedelijk schonken de graven bezittingen in Klemskerke aan de abdij, waardoor ook het Spyckergoed ontstond. In 1096 bevestigde paus Urban II het bezit van de abdij van de tiende van Klemskerke. De tiende was een belasting op de oogst van de bevolking (het tiende deel), oorspronkelijk in naturalia en vanaf de latere middeleeuwen in munten.

Spycker verwijst naar de functie van de hoeve als opslagplaats (spijker) en als inningsplaats van de tiende. Tot in de 17e eeuw was de pachter, die destijds meestal op de hoeve zelf woonde, ook de tiendeheffer van Klemskerke. Daarnaast was het Spyckergoed een schaaphofstede met een aanzienlijke kudde schapen, met weiland en gronden voor uitgebreide akkerbouw, wat de bouw van een korenmolen nog geen honderd meter ten zuiden van het Spyckergoed mogelijk maakte. Maar de molen zelf maakte nooit deel uit van de hoeve. Met zijn 56 hectaren was het Spyckergoed van de middeleeuwen tot in de 20e eeuw de grootste hoeve van Klemskerke.

De talrijke, in de hoeve verbouwde, bakstenen uit de eerste helft van de 13e eeuw bevestigen dat het Spyckergoed rond deze tijd al een eerste bakstenen gebouw omvatte. Mogelijk werd een oudere houten bouw vervangen, om de opbrengsten beter tegen brand te beveiligen. Het Spyckergoed behoort zo zeker bij de eerste bakstenen gebouwen in het Brugse Vrije.

Na de oprichting van het bisdom Brugge in 1552 werd het Spyckergoed in 1577 door paus Paulus IV aan de bisschop van Brugge toegekend, met een eeuwenlang geschil met de abdij als gevolg. In de woelige tijden van de jaren 1570 - 1580 werd de hoeve verwoest of raakte ze in verval, voordat ze rond 1615 weer opgebouwd werd. Het boerenhuis en de aansluitende stal dateren uit deze periode.

Door de openbare verkopingen van kerkelijke eigendommen door Napoleon I kwam de hoeve in handen van kooplieden en grootgrondbezitters. In 1866 werd de hoeve eigendom van de familie de Thibault de Boesinghe, die het Spyckergoed en de landerijen honderd jaar later afzonderlijk verkoopt. Sindsdien wordt er geen landbouw meer bedreven.

Sinds 2015 is de hoeve eigendom van de huidige eigenaars, de heer en mevrouw Axel en Sabine Eggert-Lambein.